Tryb życia i potrzeby życiowe dżdżownic

Odżywianie się oraz tryb życia dżdżownic

Dżdżownice to saprofagi, które odżywiają się substancjami organicznymi zawartymi w próchnicy oraz szczątkami roślin i zwierząt, rzadziej w skład ich pokarmu wchodzą fragmenty tkanki roślinnej, natomiast dżdżownice bardzo chętnie konsumują odchody zwierząt np. nawóz na pastwiskach. Wykorzystują także jako pokarm zawarte w pochłanianej glebie bakterie, glony, grzyby i ich zarodniki oraz niektóre pierwotniaki. Odchody dżdżownic to koprolity, które zawierają zwykle więcej związków wapnia, potasu i przyswajalnego fosforu niż otaczająca je gleba, co wskazuje na selektywne odżywianie się dżdżownic.

Dżdżownice odżywiają się :

 próchnicą, ściółką i szczątkami organicznymi, czyli w związki bogate w substancje białkowe (związki azotowe) ponieważ zwierzęta odżywiające się pokarmem zasobnym w związki azotowe znacznie lepiej się rozwijają, szybciej osiągają dojrzałość płciową i produkują większą liczbę kokonów jajowych w porównaniu z osobnikami odżywającymi się pokarmem o małej zawartości azotu.

Dżdżownice są bardzo wytrzymałe na głód, jednak ich rozwój i szybkość osiągania dojrzałości płciowej są uzależnione od jakości i ilości dostępnego pokarmu. W przypadku niewłaściwego odżywiania się nie rozwijają się drugorzędowe cechy płciowe, a czasami przegłodzone zwierzę zapada w stan diapauzy fakultatywnej.

Najważniejszym czynnikiem dla życia jest wilgotność środowiska. Liczebność zwierząt zmniejsza się przy spadku zawartości wody w glebie . W warunkach zbyt wysokiej temperatury, nadmiernego przesuszenia gleby i odwodnienia organizmu czy przechłodzenia dżdżownice zapadają w stan diapauzy fakultatywnej, która umożliwia im przetrwanie niekorzystnych warunków środowiskowych. W przypadku nadmiernej utraty wody dżdżownice zapadają w letarg czyli odrętwienie, które może być w każdej chwili przerwane gdy osobnik uzupełni utraconą ilość wody. Odrętwienie może być także wywołane brakiem pożywienia, które może trwać wtedy nawet kilka miesięcy i doprowadza do utraty dużej masy ciała. Spotykane są również gatunki amfodynamiczne zapadające w stan diapauzy prawdziwej, nie wywołanej zmiana warunków środowiskowych. Ten rodzaj diapauzy trwa od 1 do 2 miesięcy, rzadziej dłużej i osobniki nie są odwodnione, natomiast zwinięte w kłębek w małych jamkach wyścielonych śluzem i odchodami. Diapauza prawdziwa tak samo jak diapauza fakultatywna umożliwia przetrwanie niekorzystnych okresów. Dżdżownice zapadają w stan diapauzy dzięki obecności bakterii symbiotycznych, które żyją w nefrydiach i sygnalizują o zaistniałych zmianach w środowisku oraz regulują gospodarkę wodną dżdżownic. Dżdżownice są wrażliwe na zalewanie gleby wodą, natomiast istnieje wiele gatunków, które utrzymują się pod wodą tak długo, dopóki w środowisku znajduje się wystarczająca ilość tlenu. Najkorzystniejszym zakresem pH jest 5,5-8. W glebach kwaśnych dżdżownice nie występują.