Sobota 1 marca 2008, przez monica
Budowa oka
Oko zbudowane jest z gałki ocznej oraz narządów pomocniczych, takich jak : mięśnie oka, gruczoły łzowe, brwi, rzęsy oraz powieki.
1. Gałka oczna jest osadzona w oczodole i ma kształt pęcherzyka. Otoczona jest przez 3 błony:
błona zewnętrzna (twardówka) – to nieprzezroczysta część błony włóknistej oka, zbudowana z włókien kolagenowych, sprężystych oraz z komórek tkanki łącznej, które są zlokalizowane pomiędzy włóknami. Pełni funkcję ochronną. Twardówkę z zewnątrz pokrywa spojówka,
błona środkowa (naczyniówka) – to tylna część błony naczyniowej gałki, w której leżą liczne naczynia krwionośne, nerwy oraz komórki barwnikowe. Bierze udział w odżywianiu tkanek oka. Naczyniówkę można podzielić na trzy odcinki:
* naczyniówkę właściwą - (cienka błona zbudowana z licznych włókien sprężystych)
* ciałko rzęskowe - (to najgrubsza część naczyniówki, która tworzy pierścień mięśniowo-włóknisty, biorący udział w akomodacji oka)
* tęczówkę - (to przednia część błony naczyniowej gałki, która jest nieprzeźroczysta. Tęczówka utworzona jest z mięśni gładkich oraz tkanki luźnej bogato unaczynionej. Błona ta pokryta jest warstwą barwnikową, od której zależy kolor oczu),
błona wewnętrzna (siatkówka) – to warstwa komórek nerwowych (fotoreceptory), które są wrażliwe na światło. Oprócz komórek nerwowych błona ta zawiera komórki glejowe. Siatkówka przetwarza energię świetlną na bodźce nerwowe. Wyróżniamy 2 typy fotoreceptorów:
* pręciki – zawierają rodopsynę i wykrywają intensywność padającego światła. Pręciki tworzą skupiska na obwodzie siatkówki. Każdy pręcik posiada człon wewnętrzny i człon zewnętrzny. Człon wewnętrzny ma liczne mitochondria, w związku z czym jest on centrum energetycznym dla pręcika, natomiast człon zewnętrzny zaopatrzony jest w duże ilości lipoprotein.
* czopki – zawierają jodopsynę i wykrywają barwy oraz zapewniają ostre widzenie w jasnym świetlne. Mają kształt butelkowaty i położone są w tylnej części gałki ocznej.
Siatkówka zbudowana jest z następujących warstw:
• Warstwa barwnikowa
• Warstwa komórek zmysłowych (pręciki i czopki)
• Warstwa graniczna zewnętrzna (zewnętrzna błona glejowa)
• Warstwa splotowata zewnętrzna
• Warstwa jądrowa wewnętrzna
• Warstwa splotowata wewnętrzna
• Warstwa komórek zwojowych
• Warstwa włókien nerwu wzrokowego
• Warstwa graniczna wewnętrzna (wewnętrzna błona glejowa)
Przeźroczystą częścią gałki ocznej jest także soczewka. Jest to struktura mająca kształt dwuwypukły. Otoczona jest torebką, która jest zbudowana z nabłonka jednowarstwowego. Soczewka warunkuje ostrość widzenia przy udziale siatkówki, która skupia promienie świetlne. Największą komorą oka jest ciałko szkliste zbudowane z witrozyny (włókienka) i komórek fibrocytopodobnych. Ciałko leży między soczewką a siatkówką. W ciałku szklistym można spotkać ciecz szklistą, która jest wytwarzana przez komórki pokrywające ciało rzęskowe.
2. Narządy pomocnicze:
mięśnie oka – w skład mięśni oka wchodzą mięśnie wewnątrz gałki ocznej, mięśnie powiek, mięśnie zewnętrzne oka,
gruczoły łzowe – mają budowę cewkową, a ich wydzielina jest surowicza,
brwi
powieki – struktury posiadające dwie powierzchnie : zewnętrzną i wewnętrzną. Powierzchnia zewnętrzna okryta jest skórą,
rzęsy – to grube włosy, które wyrastają na krawędzi powierzchni wewnętrznej i zewnętrznej powiek.